O mashkar e Dekadako, hramosarel o Bernard Rorke kotar OSI Romengi Initzjativa si o vahti kana e governura trebal te keren evaluatzja vash so de dur geleas I buki pala sar sas lengo godorvalipe te khosen i diskriminatzja thaj te phanden i bipakjaindo hiv mashkar e Roma thaj na-Roma.
O mashkar e Dekadako vash Romengi Inklusja si jekh vahti kana e governura trebal te keren evaluatzja vash so de dur geleas i buki pala sar sas lengo godorvalipe te khosen i diskriminatzja thaj te phanden i bipakjaindi hiv mashkar e Roma thaj na-Roma, “te sikaves o progreso ginavindoj so kerdean, e resha thaj te dikhes i eksperientza savi avili kotar i implementatzja vash Dekadako Aktzjako Plano,” kadea sar si anavisardo ando Konditzje vash Akordo vash i Dekada.
Jekh bilashipe si ke, vorta ande Dekadake thema naj etnikani statistika vash dizagregujme data. Pandzi bersha andi Dekada, soske naj chachutni informatzja vash Romane komuniteta ashel jekh baro pharimos kana si te tzjknjares o bibarabaripe thaj te shudes i diskriminatzja. Puterdes phendo, te ni si statistika naj progreso. Kana e governura naj len bazichne data on nashti te tzirden e polisje. Bi kadala chachutne vash ethnikano dizagregujme datumura ame nashti te ginavas te si progreso vaj na. Romani Initzjativa inzardeas jekh raporto vash o levelo e statistikako ande Dekadake thema thaj kerdeas rekomandatzje sar maj mishtes te dzealpe dureder.
O nevo raporto Naj Data – Naj Progreso phenel so ame phenas dumult kana naj dizagregujme datumura si jekh baro pharimos karing progreso thaj kovlearel o impakto e polisjengo ka te buhlearel o barabaripe thaj i bidiskriminatzja. Kadala eshekura shaj te keren maj phari i situatzja e chororengi, e rigatune dzivdimaske manusha thaj kodola save najlen shajpe te alosaren.
Europake Khethane Bazichne Printzipura Integratzjake lineas ando 2004 jekh akharipe ande save phendeape e objektivura thaj lipardeape kodo so mangelpe evaluatzja thaj monitoringo. Numa hanztj kerdeas o EU ka te zutisarel thaj te del zor e governon te kiden dizagregujme ethnikane datumura. Kodo so naj kadala informatzje anel dilipe thaj pharjarel i harmonizatzja e polisjengi po Europako levelo. Ando 2009 Europaki Romengi Platforma kerdeas jekh seto 10 Kethane Bazichne Printzipura Integratzjake Romengi. Europaki Komisja leas godorvalipe te zutil e thema membrura thaj e neve thema save dena andre te implementisaren polisje ka te lashearen i situatzja Romengi. Kethane Bzichne Printzipura zutin “spetzjalo numa na ekskluzivo vorta ” i Romani populatzja thaj kerel o transfero e polisjenge save kerenpe pala e objektivura. I Europaki Unja Komisja shaj te del maj but zor vash o impulso politikano savo kerdilo pala 2to Europako Romano Sumito thaj te dzeal dureder de sar o laissez-faire, “...si e thema kodola save shaj te keren dechizja kana si te kiden vaj na ethnikane datumura.” I Komisja shaj te khelel zorales ka te dikhel thaj te sherutnisarel e bukjarimata kerde kotar natzjonale governura ka te kiden kodo so si sar datumura save amenge trebal ka te dzeas dureder ka te phandas i Romengi ekskluzja. Europaki Romani Platforma shaj te lel ande kadi bukj, thaj pe kadi buki, o godorvalipe te kerel vareso savo shaj te anel ververipe.
Kana naj amen lashe datumura—kodola datumura save sikaven o impakto polisjengo upral minoriteta, save shaj te sikaven save si e bibarabarimata thaj te phenen so kerel thaj dikerel kadala bibarabarimata—te na avela amen chachutne datumura vash o gin e Romengo populatzjako ando sakojekh them, sar pakivalo, chachutno budzeto vash polisje vash i Romani inklusja shaj te avel kerdo ?
Si thema save phenen ke te kidelpe ethnikane dizagreujme datumura naj legalo, thaj nashti te kerelpe. O harno palpalepushipe si, Va kerelpe. Si o vahti te phandavas kado korkoro-kerdo mitho. Sar o raporto sikavel, si kodola spetzjalo protzedura ando zakono savo del garantzja ke personalo datumura na avena lentza banges bukj. Lashi praktika ando Kethano Thagaripen Angljako kerel demonstratzja ke jekh zoralo kadro savo siles shuze direktive shaj te mukel te kidelpe ethikane datumura kadea sar te mukel informatzja thaj te kerenpen polisje thaj te dzeanelpe sar te arakhenpen e resurse save si maj lashe ka te aven dine pala sar si o mangipen e problemurengo e manushengo
Naj Data – Naj Progreso del shuze thaj chachutne rekomandatzje, thaj shudel rigate sea kodola bipakjajmata vash kodo ke te si tut zorale datumura si jekh godzjalo objktivo savo shaj te del chachutno impakto ande polisje thaj manusha. Te si e governura chache kana phenen vash Romengi inkluzja, te beshen serjozno vash o angazmento savo kerdeles kana kerde deklaratzja po 2005–2015 “ I Dekada vash Romani Inkluzja”— si o momento te aven serjozno vash datumurengo kidipe.
- Bernard Rorke, Sherutno, OSI Romani Initzjativa
Kado artikolo anglunes dikhleape ando Open Society Instituto Blog.
Printable version
Email